İzmir Smyrna Antik Kenti hafriyatları sırasında bulunduktan sonra muhafaza altına alınan “mitolojik bir varlık Satyros kabartması” için onarım çalışması başlatıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının müsaadesiyle İzmir Katip Çelebi Üniversitesince Smyrna Antik Kenti’nde yürütülen çalışmalarda binlerce yıl öncesine ilişkin eserler gün yüzüne çıkartılıyor.
Hafriyat grubu tarafından Smyrna Tiyatrosu’nda bulunan 1 metre 70 santimetre uzunluğunda ve mermerden yapılmış 1800 yıllık Satyros kabartması da uzmanlar tarafından restore ediliyor.
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Türk İslam Arkeolojisi Kısmı Öğretim Üyesi ve Hafriyat Lideri Doç. Dr. Akın Ersoy, AA muhabirine, tiyatro bölgesinin, milattan evvel 3. yüzyıl ile milattan sonra 3. yüzyıl ortasında kullanıldığını söyledi.
Tiyatro kapsamında alt kademede 11 oturma sırası ortaya çıkardıklarını ve sahne gerisindeki hafriyatları sürdürdüklerini belirten Ersoy, “Buradan heykel modülleri çıkarıyoruz. Kimileri iyi korunmuş durumda. Ortaya çıkardığımız Satyros, tahminen son yıllarda bu manada elde edilen en kıymetli buluntu.” dedi.
Satyros’un, tiyatroların esirgeyici yaradanı olarak bilinen Dionysos’a ait etkinliklerde arkeologların karşısına çıktığını tabir eden Ersoy, şu bilgileri verdi:
“Dionysos’a yönelik ritüellerde tasvir edilen Satyros bazen tek ayaklı olarak karşımıza çıkar. O periyotta yaşayan insanların inancına nazaran tabiatta dolaşırlar. Üst kısmı insan halindedir. Boynuzları vardır. Bazen tümüyle insan olarak da görebiliyoruz. Onları, Dionysos etkinliklerinde karşımıza çıkan mitolojik varlıklar olarak kıymetlendirebiliriz. Maenadlar da tıpkı ritüellerde bayanları temsil ediyorlar. Satyros ve Maenadların Dionysos’a ilişkin kesimler olduğunu söylüyoruz.”
Antik tiyatroların erken Hristiyanlık periyodunda kullanım dışı kaldığına işaret eden Akın Ersoy, pagan yapılar ile ilah heykellerinin de tahrip edildiğini belirtti.
Romalıların Hristiyanlığı resmi din olarak kabul etmesinin akabinde ilah heykellerinin alınlarına haç çizildiğini ya da kireç ocağında eritildiğini lisana getiren Ersoy, şöyle konuştu:
“Tiyatrolar kullanım dışı kaldıktan sonra etraftaki heykel ve kabartmalar sökülmüş, kireç yahut yapı gereci olarak kullanılmış. Satyros kabartması yerde yatar vaziyette, atıldığı için kırılmış ve 4 modül halinde elimize geçti. Atıldıktan sonra bir anlık boşlukta üzerinin toprakla örtülmesi yapı materyali olarak kullanılmasını engellemiş. Bu da bizim için büyük baht oldu”
Kabartma üzerinde jeologların inceleme yaptığını hatırlatan Ersoy, mermerin Afrodisyas ya da Tassos’tan getirilmiş olabileceğini aktardı.
Envanter çalışmalarının akabinde kabartmanın müzede sergileneceğine değinen Akın Ersoy, bölgede ayrıyeten sikke ve seramiklerin bulunduğunu kelamlarına ekledi.
Kaynak: AA
Haberler.com