Moğol emirinin mezarı evliya türbesi sanılıyor

Moğol buyruğunun mezarı evliya türbesi sanılıyor

TOKAT – Tokat’ta halk ortasında Sivri Tekke olarak bilinen Moğol buyruğunun Esentimür türbesi evliya türbesi sanılıyor.

Tokat Gaziosmanpaşa Bulvarı üzerinde bulunan türbe enteresan mimari yapısının yanı sıra tarihi ile dikkat çekiyor. Tarihi kaynaklara nazaran türbe 1243 yılında Kösedağ Savaşı’yla Anadolu’ya gelen ve uzun yıllar Anadolu’da kalan Moğal buyruklarından Nureddin bin Esentimur’a ilişkin. 1314 yılında vefat etmiş olan Moğol buyruğunun vefatından sonra yapılan türbenin vakitle evliya mezarı olarak algılanması nedeni ile dua edenler oluyor.

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Serdar, türbenin 1314 yılında vefat etmiş olan Moğol buyruğu Nurettin bin Esentimur ismine yapılmış olduğunu söyledi. 1243 yılındaki Kösedağ Savaşı’ndan sonra Moğolların Anadolu coğrafyasına yerleştiklerine dikkat çeken Serdar, “Tokat bölgesindeki Kazova’yı Moğollar bir kışlık merkez olarak kullanmışlar ve Tokat’ta yer almışlardır. Malumunuz da 1314 yılında Nurettin bin Esentimur vefat edince buraya gömülmüş ve bu türbe üzerine inşa edilmiştir. Türbenin yapısına baktığımızda Anadolu coğrafyasındaki türbelere benzerlik göstermesine karşın daha çok Karahanlı coğrafyasındaki türbelerin benzeridir. Zira yapıda mimari üslubu Anadolu coğrafyasından daha çok Horasan ve Maveraünnehir Bölgesine ilişkin yapılara benzerlik gösteriyor” dedi.

“İlmi ya da dini sınıftan biri olduğu istikametinde bir kaynak yok”

Serdar, tarihi kaynaklarda tekkede mezarı bulunan şahsın bir buyruk yani askeri bir şahıs olduğu konusunda bilgilerin mevcut olduğunu belirterek, “Onun ilmi sınıfta ya da dini sınıftan biri olduğu tarafında bir kaynak yoktur. Zati kendisi hakkında çok fazla bir kaynak da yoktur. Müslüman olduktan sonra ismi Nurettin olmuştur. Müslüman bir kişidir fakat evliya ya da Allah dostu bir kişi olduğunu bizler bilemeyiz. Onu Allah bilir. Kaynaklarda da bu konuda rastgele bir bilgi yoktur” diye konuştu.

“Kimi Moğol hükümdarı olduğunu söylüyor, kimi mübarek insan diyor”

Tekke yanında uzun yıllardır taksicilik yapan Abdullah Gül, tekkede yatan şahısla ilgili çok fazla bir bilgiye sahip olmadığını söz ederek, Burada yatan kişinin kimi Moğol hükümdarı olduğunu söylüyor, kimi mübarek insan diyor. Burayla ilgili tarihçilerden bir bilgi verilmesini bekliyoruz. Beşerler buraya gelip dua ediyorlar, mum yakıyor. Perşembe Cuma günleri gelen çok oluyor” dedi.

Esnaf Atilla Ertuğrul Toga ise tekkenin Müslüman olan bir Moğol hükümdarının mezarı olduğunu öğrendiğini tabir ederek, “Ama bir pir yahut evliya değil. Müslüman olduğu için ruhunu 3 İhlas 1 Fatiha müddeti okunabilir. Lakin hürmetimiz Müslüman olduğundan ötürü ruhuna okuruz. Lakin bir beklenti içine girmek ahmaklıktır” tabirlerini kullandı.

Sivri Tekkenin tarihi

Kültür Partalında yer alan bilgilere nazaran 1314 yılında vefat eden Buyruk Nureddin İbn-i Esentimur ismine inşa edilen türbe 1935 yılında restore edilmiştir. Türbe kesme taştan, kare yer üzerine tuğladan örülmüş sekizgen yıldız planlı pramidal bir külahla örtülüdür.