ABD ve Yunanistan dışişleri ve savunma bakanlıkları, ortasında arasında yaklaşık 2 yıl süren müzakerelerden sonra hazırlanan protokol, 14 Ekim Perşembe günü Washington’da dışişleri bakanları Antony Blinken ve Nikos Dendias tarafından imzalanacak.
Atina’daki haberlere nazaran geçmişte her yıl yenilenen protokol, birinci sefer 5 yıl periyodik olacak. ABD, bilhassa Girit ve Dedağaç’taki (Aleksandrupolis) askeri varlığını önemli formda güçlendirecek. Yunanistan, 4 yeni bölgedeki askeri tesis ve altyapılarını, ABD Silahlı Kuvvetleri’ne kolaylıklar sağlamak için tahsis edecek.
İMTİYAZ BÖLGELERİ
ABD ordusuna imtiyazların tanınacağı bölgeler şunlar:
Meriç’te İpsala hududuna yaklaşık 45 kilometre aralıktaki Dedeağaç (Aleksandrupolis) kentinde bulunan “Yanuli” 156. Motorlu Topçu Taburu Karargâhı. ABD finansmanı ile karargâhta 300-400 Amerikan askerinin konuşlandırılabileceği ek tesisler inşa edilecek. Yunanistan son yıllarda, Dedeağaç limanında, ABD ordusuna değerli kolaylıklar sağlıyor. ABD son olarak geçtiğimiz aylarda, 145 helikopter, 1800’den fazla zırhlı araç ve 20 binden fazla askeri çalışanını, Dedeağaç limanı üzerinden Balkan ve Avrupa ülkelerine sevk etmişti.
Kuzey Yunanistan’da Selanik’e 92 kilometre uzaklıktaki Litohori ilçesinde bulunan atış talim alanı.
Larisa kentinde, Stefanovikio Hava Üssü yakınında bulunan “Yeorgula” Piyade Taburu Karargâhı. ABD, vakit zaman insansız hava araçlarını (İHA) süreksiz olarak Stefanovikio Hava Üssü’nde konuşlandırıyor.
Girit adasının Suda mevkiinde bulunan ABD üssünün alanı genişletilecek.
DENDİAS’TAN AÇIKLAMA
Dışişleri Bakanı Dendias, To Vima gazetesine demecinde, imzalanacak protokol hakkında şunları söyledi:
“Seçilen bölgelerden biri (muhtemelen Yanuli karargâhını kastediyor) Türkiye ile kara sonuna çok yakın. Şayet geçen yıl Meriç’te yaşananları (sığınmacılar ile yaşanan olayları kastediyor) göz önüne alırsak, bu bölgenin değeri ortada. Dedeağaç, Boğazlardan geçmeleri gerekmeden, ABD askeri güçlerinin Bulgaristan ve Romanya’ya ulaşabilmelerini sağlıyor. ABD artık eskisi üzere daimi askeri üs kurma yerine, süreksiz olarak kullanabileceği tesislere yatırım yapıyor.”
TEMİNAT MEKTUBU
Yunanistan, protokolün imzalanmasıyla birlikte, ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in yazacağı mektuba da büyük kıymet veriyor. Mektupta, Yunanistan’ın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine teminatlar içeren tabirlerin yer alması bekleniyor. Atina’daki haberlerde ayrıyeten iki yıl süren müzakereler sırasında Yunanistan’ın İskiri (Skiros), Limni, Kerpe (Karpathos) ve Rodos adalarında da askeri kolaylıklar önerdiği, fakat ABD’nin Türkiye ile münasebetlerinde sorun yaratabileceğinden bu teklifleri kabul etmediği de belirtildi.
ATİNA VE PARİS ASKERİ İTTİFAK KURMUŞTU
Yunanistan’ın Fransa ile 28 Eylül’de imzaladığı “Savunma ve Güvenlik için Stratejik Ortaklık” muahedesinin 2. unsurunda, “Taraflar, rastgele birinin egemenlik bölgesine karşı silahlı bir akın yapıldığını ortaklaşa tespit ederlerse, ellerindeki tüm uygun araçlar ve gerekirse silahlı güç de kullanarak birbirlerine yardım ve katkıda bulunacaklardır” deniyor. Başbakan Kiriakos Miçotakis, geçen hafta parlamentodaki oylama sırasında, dolaylı da olsa Türkiye’ye yönelik olduğunu itiraf ettiği bu muahede hakkında, “Saldırıya uğrarsak, AB’nin en büyük askeri ve yegane nükleer gücü safımızda yer alacak. Fransa, Yunanistan’ın toprak bütünlüğünün garantörü oluyor” demişti.
Hürriyet Gazetesi / Yorgo KİRBAKİ
Haber7